Gulf
oi-Jithin TP
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന വാണിജ്യ കപ്പലുകളില് നിന്ന് ഫീസ് ഈടാക്കാനുള്ള ഇറാന്റെ നിര്ദ്ദേശം ഒമാന് തള്ളിക്കളഞ്ഞതായി റിപ്പോര്ട്ട്. ന്യൂയോര്ക്ക് പോസ്റ്റ് ആണ് ഇത് സംബന്ധിച്ച വാര്ത്ത റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുന്നത്. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ ജലപാതയില് നിന്നുള്ള വരുമാനം പങ്കിടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മില് ധാരണയിലെത്തിയെന്ന് ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാര്ഡ് കോര്പ്സ് നേരത്തെ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു.
എന്നാല്, ഒമാന് ഈ നിര്ദ്ദേശം അംഗീകരിക്കാന് വിസമ്മതിക്കുകയായിരുന്നു. പരിസ്ഥിതി-സുരക്ഷാ സേവനങ്ങള്ക്കായി സ്വമേധയാ ഈടാക്കാവുന്ന ഫീസുകള് ഉള്പ്പെടെയുള്ള നിര്ദ്ദിഷ്ട നിരക്കുകള്ക്ക് ഒമാന് അനുമതി നല്കിയില്ലെന്ന് ഒരു മുതിര്ന്ന പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥന് ന്യൂയോര്ക്ക് പോസ്റ്റിനോട് പറഞ്ഞു. ജലപാതയുടെയും അതില് നിന്നുള്ള വരുമാനത്തിന്റെയും കാര്യത്തില് ഇരുരാജ്യങ്ങള്ക്കും ലഭിക്കേണ്ട വിഹിതത്തെക്കുറിച്ച് ധാരണയായെന്നാണ് ഐആര്ജിസി വക്താവ് പറഞ്ഞിരുന്നത്.
വരുമാനം പങ്കിടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥകള് ടെഹ്റാന് അന്തിമമാക്കിയിട്ടുപോലുമില്ലെന്ന് ഒരു യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന് നേരത്തെ ന്യൂയോര്ക്ക് പോസ്റ്റിനോട് വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇറാനും ഒമാനും ഇടയിലുള്ള ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് ആഗോളതലത്തില് എണ്ണ, വാതക ഗതാഗതത്തിന് നിര്ണായകമായ ഒരു പാതയാണ്. നിലവിലുള്ള സംഘര്ഷങ്ങള്ക്ക് ശേഷം ഈ ജലപാതയുടെ നിയന്ത്രണത്തില് തങ്ങള്ക്ക് കൂടുതല് പങ്ക് ലഭിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള സംവിധാനങ്ങള് ഉള്പ്പെടെ, ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പില് കൂടുതല് നിയന്ത്രണം കൈവരിക്കാന് ഇറാന് ശ്രമിച്ചുവരികയാണ്.
കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച ടെഹ്റാനില് നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയില് ഇറാന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയും ഒമാന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി സയ്യിദ് ബദര് അല്ബുസൈദിയും ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിനെക്കുറിച്ച് ചര്ച്ച ചെയ്തിരുന്നു. മണിക്കൂറുകള്ക്ക് ശേഷം, വരുമാനം പങ്കിടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു ധാരണയിലെത്തിയതായി ഐആര്ജിസി വക്താവ് ഹൊസൈന് മൊഹെബ്ബി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഈ ജലപാതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അമേരിക്കയുടെ നിലപാടില് മസ്കത്ത് ഇടപെട്ടാല് സൈനിക നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടല് ഒഴിവാക്കാനും ഒമാന്റെ ഈ തീരുമാനം സഹായിക്കുന്നു. ഈ കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അമേരിക്കന് നീക്കങ്ങളെ തടസ്സപ്പെടുത്തിയാല് ഒമാനെതിരെ ബോംബാക്രമണം നടത്തുമെന്ന് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിയിരുന്നു.
ടോള് പിരിവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാനും ഒമാനും തമ്മില് ഉണ്ടാകുന്ന ഏത് കരാറും പ്രായോഗികമായ തടസങ്ങള് നേരിടേണ്ടിവരും. കാരണം, ഇറാനെതിരെ അമേരിക്ക നാവിക ഉപരോധം പുനഃസ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാല്, വാഷിംഗ്ടണിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ ഫീസ് പിരിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കുക പ്രയാസകരമായിരിക്കുമെന്ന് ‘ദ പോസ്റ്റ്’ റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുന്നു.
അമേരിക്കയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലര്ത്തുന്നതിനൊപ്പം വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്റാനും തമ്മിലുള്ള മധ്യസ്ഥനായും ഒമാന് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നുണ്ട്. യുഎസ്-ഇറാന് ആണവ ചര്ച്ചകള്ക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിച്ച ഒമാന്, യെമനിലെ ഹൂതി പ്രസ്ഥാനവും അമേരിക്കയും തമ്മില് 2025 മെയ് മാസത്തിലുണ്ടായ വെടിനിര്ത്തല് കരാറിന് വഴിയൊരുക്കാനും സഹായിച്ചിരുന്നു. വിശാലമായ നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനാല് ഒമാന് ഇപ്പോള് ഇറാനിയന് നിര്ദ്ദേശത്തില് നിന്ന് പിന്മാറുകയാണെന്ന് ‘ന്യൂയോര്ക്ക് പോസ്റ്റ്’ റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു.